Thông tin về tác giả/nhóm tác giả
- Tên tác giả: PHẠM THỊ QUYÊN
- Chức danh: Giáo viên
- Đơn vị công tác: Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng
ĐỘT PHÁ TỪ “HẠT GIỐNG ĐỎ” SỐ: XÂY DỰNG NGUỒN NHÂN LỰC VI MẠCH BÁN DẪN VÀ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO – MỆNH LỆNH TỪ BẢN LĨNH ĐẢNG BỘ ĐÀ NẴNG
Tóm tắt: Trong hành trình cùng cả nước bước vào "kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", Đà Nẵng được Trung ương tin tưởng giao sứ mệnh trở thành trung tâm công nghệ cao, đi đầu trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng bắt nguồn từ con người. Việc đào tạo, thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là nhiệm vụ kinh tế - kỹ thuật thuần túy, mà là bài toán chiến lược về công tác cán bộ, về xây dựng tổ chức Đảng và củng cố bản lĩnh chính trị trong đội ngũ trí thức trẻ. Bài viết khẳng định: Muốn có ngành công nghiệp bán dẫn bứt phá, trước hết phải xây dựng được đội ngũ "hạt giống đỏ" mang tư duy đổi mới, khát vọng cống hiến và năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Vi mạch bán dẫn và AI được ví như "trái tim" của nền kinh tế số thế giới. Việc Đà Nẵng chủ động đi trước, đón đầu, đặt mục tiêu trở thành "Silicon Valley" của miền Trung không chỉ thể hiện tư duy tầm nhìn xa của Đảng bộ thành phố, mà còn là phép thử đối với năng lực cụ thể hóa các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương vào thực tiễn địa phương.
Thế nhưng, từ chủ trương chiến lược trên giấy đến sản phẩm chip thương mại hay các thuật toán AI ứng dụng thực tế là một khoảng cách lớn. Rào cản lớn nhất hiện nay không chỉ là hạ tầng hay vốn đầu tư, mà chính là sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao đạt chuẩn quốc tế. Nếu không làm tốt khâu giáo dục - đào tạo, không có cơ chế thu hút nhân tài và đặc biệt là không định hình được lý tưởng cống hiến cho lực lượng trí thức trẻ, Đà Nẵng sẽ khó lòng bứt phá bền vững. Bài toán đặt ra cho các cấp ủy Đảng tại Đà Nẵng là: Làm thế nào để công tác xây dựng Đảng thực sự trở thành "động cơ vĩnh cửu" định hướng và thúc đẩy nguồn nhân lực công nghệ cao phát triển?
1. Định hướng chiến lược của Đảng – "Kim chỉ nam" cho khát vọng công nghệ Đà Nẵng
Ngay từ Nghị quyết 43-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ I (nhiệm kỳ 2025–2030), thành phố đã xác định lấy kinh tế số, công nghệ cao, trọng tâm là vi mạch bán dẫn và AI làm trụ cột tăng trưởng mới. Bản chất của phát triển công nghệ cao là sự cạnh tranh khốc liệt về trí tuệ. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn này đòi hỏi không dừng lại ở việc ra nghị quyết chung chung, mà phải tháo gỡ các "điểm nghẽn" về thể chế, cơ chế chính sách và đào tạo con người. Kế hoạch số 02-KH/BCĐ của Thành ủy Đà Nẵng về nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng đã chỉ rõ: Phải đưa tri thức, khoa học - công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo thành thước đo quan trọng trong đánh giá cán bộ, đảng viên và hiệu quả hoạt động của các tổ chức cơ sở Đảng.
2. Thực trạng và thách thức: Điểm nghẽn nhân lực trong làn sóng số
Dù đã có những bước khởi động mạnh mẽ (thành lập Trung tâm Nghiên cứu, đào tạo thiết kế vi mạch và trí tuệ nhân tạo Đà Nẵng - DSAC, hợp tác với các tập đoàn công nghệ lớn), thành phố vẫn đối mặt với 3 thách thức lớn:
Sự lệch pha giữa đào tạo và nhu cầu doanh nghiệp: Chương trình đào tạo ở nhiều cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng chưa tiệm cận hoàn toàn với tiêu chuẩn công nghiệp vi mạch toàn cầu.
Chảy máu xám và sức hút từ nước ngoài: Đội ngũ chuyên gia, kỹ sư giỏi dễ bị thu hút bởi môi trường làm việc và thu nhập cao ở các quốc gia phát triển nếu địa phương không có chính sách đãi ngộ đủ mạnh.
Nguy cơ phai nhạt lý tưởng cống hiến ở một bộ phận trí thức trẻ: Giới trẻ trong lĩnh vực công nghệ dễ chạy theo lợi ích kinh tế trước mắt mà thiếu đi bản lĩnh chính trị, trách nhiệm xã hội và tinh thần phụng sự quê hương.
3. Dựng "trụ cột" xây dựng Đảng trong các trường đại học và viện nghiên cứu
Để giải bài toán nhân lực bán dẫn và AI, các cấp ủy Đảng tại các trường đại học, viện nghiên cứu trên địa bàn Đà Nẵng đóng vai trò "hạt nhân chính trị".
Một là, ươm mầm “Hạt giống đỏ” từ sinh viên công nghệ
Công tác phát triển đảng viên trong sinh viên các ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học) cần được đổi mới. Không chỉ đánh giá qua điểm số hay hoạt động phong trào bề nổi, mà phải phát hiện những sinh viên có năng lực nghiên cứu khoa học vượt trội, có tư duy đổi mới và khát vọng sáng tạo để bồi dưỡng kết nạp Đảng. Khi một kỹ sư vi mạch là một đảng viên trẻ, họ sẽ kết hợp được cả năng lực chuyên môn xuất sắc lẫn bản lĩnh chính trị vững vàng.
Hai là, gắn công tác Đảng với nhiệm vụ nghiên cứu khoa học thực chiến
Thắt chặt mô hình kết nối "Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp". Chi bộ khoa, trung tâm nghiên cứu phải lấy hiệu quả sáng chế, số lượng đề tài ứng dụng thực tế và sản phẩm công nghệ thương mại hóa làm chỉ tiêu thi đua. Chi bộ Đảng phải là nơi cổ vũ, bảo vệ những ý tưởng đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm của giảng viên và sinh viên.
4. Bốn giải pháp đột phá phát triển nguồn nhân lực vi mạch và AI tại Đà Nẵng
Để cụ thể hóa tinh thần "xây" là chiến lược lâu dài, thành phố cần triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp đột phá:
Xây dựng thể chế đặc thù vượt trội: Ban hành các chính sách thu hút chuyên gia vi mạch, AI hàng đầu thế giới và người Việt Nam ở nước ngoài về Đà Nẵng làm việc. Trả lương, thưởng và trao quyền nghiên cứu theo cơ chế thị trường tiệm cận quốc tế.
Đổi mới căn bản giáo dục phổ thông theo định hướng STEM/AI: Đưa tư duy lập trình, trí tuệ nhân tạo và kỹ năng số vào trường học ngay từ bậc THCS và THPT. Tạo dựng "chân đế" vững chắc để học sinh sớm định hướng nghề nghiệp vào các ngành công nghiệp mũi nhọn của thành phố.
Mở rộng hợp tác quốc tế và đào tạo lại (Reskilling/Upskilling): Liên kết với các trung tâm bán dẫn lớn (Đài Loan, Hoa Kỳ, Nhật Bản...) để gửi các kỹ sư, giảng viên trẻ đi đào tạo ngắn và trung hạn, sau đó trở về làm lực lượng nòng cốt cho Đà Nẵng.
Xây dựng "Văn hóa công nghệ gắn liền với Đạo đức số": Đào tạo AI phải đi đôi với giáo dục đạo đức AI (Ethical AI). Giúp đội ngũ trí thức trẻ nhận thức rõ trách nhiệm bảo vệ an ninh dữ liệu quốc gia, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng và chống lại các hành vi lạm dụng công nghệ để trục lợi.
5. Kết hợp giữa "Xây" và "Chống" trong quản lý và sử dụng nhân tài
Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phải đi đôi với siết chặt kỷ cương, chống tiêu cực. Kiên quyết chống bệnh thành tích trong nghiên cứu khoa học, chống việc "làm màu" trong các dự án công nghệ.
Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng phải bảo đảm việc phân bổ nguồn lực, ngân sách cho đào tạo bán dẫn và AI đúng mục đích, minh bạch, không để xảy ra thất thoát, lãng phí. Đồng thời, cần tạo ra cơ chế bảo vệ cán bộ, nhà khoa học năng động, sáng tạo, vì lợi ích chung mà thử nghiệm những mô hình mới chưa có tiền lệ.
KẾT LUẬN: ĐÀ NẴNG HƯỚNG TỚI TƯƠNG LAI BẰNG TRÍ TUỆ VÀ BẢN LĨNH ĐẢNG BỘ
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư không chờ đợi ai. Việc lựa chọn vi mạch bán dẫn và AI là con đường ngắn nhất để Đà Nẵng bứt phá, khẳng định vị thế "thành phố đáng sống, đáng cống hiến".
Đứng trước thời cơ lịch sử, Đảng bộ thành phố Đà Nẵng tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện, là người khởi xướng, dẫn dắt và tiếp sức cho thế hệ trí thức trẻ. Khi những "hạt giống đỏ" công nghệ được gieo trên mầm đất đổi mới, được tưới tắm bằng lý tưởng cách mạng và cơ chế vượt trội, Đà Nẵng chắc chắn sẽ gặt hái những mùa quả ngọt: những dòng chip "Made in Danang", những giải pháp AI phục vụ Nhân dân và một đội ngũ cán bộ, trí thức đủ sức gánh vác sứ mệnh đất nước trong kỷ nguyên mới.
Tài liệu tham khảo
- Ban Chỉ đạo Giải Búa liềm vàng thành phố Đà Nẵng (2026), Kế hoạch số 02-KH/BCĐ ngày 27/7/2026 về tổ chức Giải báo chí về xây dựng Đảng (Giải Búa liềm vàng) thành phố Đà Nẵng năm 2026.
- Ban Chỉ đạo Giải Búa liềm vàng thành phố Đà Nẵng (2026), Thể lệ Giải báo chí về xây dựng Đảng (Giải Búa liềm vàng) thành phố Đà Nẵng năm 2026.
- Bộ Chính trị (2019), Nghị quyết số 43-NQ/TW về xây dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
- Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia – Sự thật, Hà Nội, tập 15.
- Thành ủy Đà Nẵng (2025), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030, Đà Nẵng.